آمپول های لاغری برای زیبایی نیستند

به گزارش بیمارستان دی، با افزایش استقبال عمومی از دارو های کاهش وزن، پرسش های زیادی در رابطه با شرایط مصرف، اثربخشی، عوارض و خطرات استفاده خودسرانه از این دارو ها مطرح گردیده است.

به گزارش بیمارستان دی به نقل از خبرنگاران جوان، دکتر علیرضا استقامتی، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره)، در گفت و گو با گزارشگر وبدا ضمن تشریح جایگاه علمی این دارو ها در درمان چاقی، اشاره کرد: آمپول های لاغری داروی زیبایی نیستند و تنها در افراد حائز شرایط و تحت نظر پزشک متخصص باید مصرف شوند.
علیرضا استقامتی در جواب پرسشی در رابطه با این که چه افرادی می توانند از دارو های کاهش وزن استفاده کنند، اظهار داشت: افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) بالای ۳۰ دارند، کاندید استفاده از این دارو ها هستند. همینطور افرادی که BMI بالای ۲۷ دارند و در کنار آن به بیماریهای همراه مانند دیابت، فشار خون بالا، بیماری قلبی یا سایر مشکلات در رابطه با چاقی مبتلا هستند، می توانند با نظر پزشک از این درمان بهره مند شوند.
وی ادامه داد: این دارو ها از جنبه زیبایی سفارش نشده اند و دارویی نیستند که فردی فقط برای کاهش دو یا سه کیلوگرم وزن از آن استفاده نماید. این دارو ها برای درمان بیماری چاقی طراحی شده اند، نه برای تغییرات ظاهری کوتاه مدت.
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) اضافه کرد: در سالیان اخیر تعریف چاقی هم درحال تغییر است و در تعدادی افراد که در محدوده بین اضافه وزن و چاقی قرار دارند، معیار های دیگری مانند نسبت دور کمر به قد مورد توجه قرار گرفته است؛ به شکلی که اگر این نسبت بالاتر از نیم باشد، فرد ممکنست نیازمند بررسی دقیق تر و مداخلات درمانی باشد.
چاقی یک بیماری مزمن و چندعاملی است استقامتی با تأکید بر این که نباید چاقی را فقط یک مسئله ظاهری دانست، اظهار داشت: چاقی یک بیماری پیچیده، مزمن و چندعاملی است که می تواند زمینه ساز خیلی از بیماری ها شود.
وی ادامه داد: افراد دچار چاقی با گذشت زمان ممکنست با بیماری هایی مانند دیابت، فشار خون بالا، کبد چرب، مشکلات کلیوی، بیماریهای قلبی، مشکلات مفصلی، اختلالات تنفسی و حتی انواع مختلف سرطان ها مواجه شوند.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران اشاره کرد: به این علت درمان چاقی مانند درمان سایر بیماریهای مزمن باید بر مبنای اصول علمی صورت گیرد و دارو های کاهش وزن هم در همین چارچوب برای کاهش عوارض ناشی از چاقی مورد استفاده قرار می گیرند.
نحوه اثر دارو های کاهش وزن وی در رابطه با عملکرد این دارو ها توضیح داد: این دارو ها از یک طرف بر مرکز اشتها در مغز اثر می گذارند و سبب کاهش اشتهای فرد می شوند و از جانب دیگر بر دستگاه گوارش تاثیر دارند و با کند کردن حرکات دستگاه گوارش، احساس سیری ایجاد می کنند.
استقامتی اضافه کرد: وقتی این اتفاق رخ می دهد، فرد تمایل کمتری به غذا خوردن پیدا می کند و این موضوع سبب کاهش دریافت کالری و کاهش وزن می شود.
وی ادامه داد: به سبب همین اثر بر دستگاه گوارش، مهم ترین عوارضی که ممکنست دیده شود، عوارض گوارشی است؛ همچون تهوع، اسهال و در تعدادی افراد به ندرت یبوست.
ضرورت مصرف تدریجی و آغاز درمان با کمترین دوز رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) با تکیه بر این که نحوه شروع درمان اهمیت زیادی دارد، اظهار داشت: این دارو ها نباید با دوز بالا آغاز شوند.
وی اظهار داشت: در دارو هایی که طیف دوزی دارند، درمان از پایین ترین دوز آغاز می شود؛ بعنوان مثال دوز ۲.۵ میلی گرم به عنوان دوز اولیه استفاده می شود و سپس بر مبنای تحمل بیمار، پاسخ درمانی و شرایط فرد، افزایش دوز به انجام می رسد.
استقامتی اضافه کرد: بیمار نباید عجله داشته باشد که سریع تر وزن بکاهد. هر فرد باید به شکل جداگانه بررسی شود؛ ممکنست یک بیمار با دوز پایین پاسخ مناسبی بگیرد و احتیاجی به افزایش بیشتر دوز نداشته باشد.
وی تاکید کرد: شروع خودسرانه درمان با دوز های بالا اقدامی اشتباه است و می تواند سبب افزایش احتمال عوارض شود.
تاکید بر نقش تغذیه و ورزش در کنار دارو استقامتی با تکیه بر این که دارو های کاهش وزن به تنهایی نمی توانند درمان کامل چاقی باشند، اظهار داشت: این تصور که فرد یک آمپول دریافت کند، بدون تغییر در سبک زندگی در خانه بنشیند و انتظار کاهش وزن داشته باشد، کاملا اشتباه است.
وی ادامه داد: رعایت اصول تغذیه ای، فعالیت بدنی و ورزش منظم، مکمل درمان دارویی هستند و این سه عامل باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا نتیجه مطلوب حاصل شود.
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) اضافه کرد: افرادی که این دارو ها را مصرف می کنند باید مراقب باشند بدنشان گرفتار کم آبی نشود و سفارش می نماییم روزانه حدود دو تا دو و نیم لیتر آب مصرف کنند.
وی با اشاره به اهمیت دریافت پروتئین کافی اظهار داشت: یکی از نکات مهم در زمان کاهش وزن اینست که فرد پروتئین کافی در رژیم غذایی خود داشته باشد تا از کاهش توده عضلانی جلوگیری شود. همینطور سفارش می شود مصرف غذا های چرب کاهش پیدا کند، حجم غذا کنترل شود و در صورت نیاز با نظر پزشک مکمل هایی مانند ویتامین D مصرف شود.
استقامتی تاکید کرد: یکی از مهم ترین سفارش ها، داشتن ورزش منظم است؛ چونکه اگر فرد ورزش نکند، در حقیقت بخشی از اثربخشی درمان دارویی را از دست می دهد. دارو، رژیم غذایی و فعالیت بدنی در کنار هم معنا پیدا می کنند.
آیا آمپول های لاغری سبب از میان رفتن عضله می شوند؟ وی در رابطه با برخی نگرانی های عنوان شده در فضای مجازی در رابطه با کاهش حجم عضلات اظهار داشت: هر فردی که به هر روشی وزن کم می کند، علاوه بر کاهش چربی ممکنست مقداری از بافت عضلانی خویش را هم از دست بدهد و این مساله فقط مربوط به این دارو ها نیست.
دکتر استقامتی اضافه کرد: برای پیش گیری از این مسئله باید از یک طرف پروتئین کافی دریافت شود و از جانب دیگر ورزش و فعالیت بدنی در برنامه فرد قرار گیرد. اگر کسی بدون رعایت این موارد مبادرت به کاهش وزن کند، احتمال کاهش توده عضلانی بیشتر می شود.
وی در رابطه با ریزش مو هم اظهار داشت: برخی افراد ممکنست در فرایند کاهش وزن گرفتار ریزش مو شوند، اما این مساله هم تنها مربوط به دارو نیست و در خیلی از شیوه های کاهش وزن ممکنست رخ دهد.
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) با اشاره به برخی برداشت های اشتباه در رابطه با مصرف این دارو ها اظهار داشت: این که تصور نماییم این دارو ها فقط برای افرادی که چاقی بسیار شدید دارند قابل استفاده می باشد، درست نیست.
وی اظهار داشت: این دارو ها از BMI بالای ۳۰ و همینطور در تعدادی افراد با BMI بالای ۲۷ همراه با بیماریهای زمینه ای، بر مبنای نظر پزشک قابل استفاده هستند و تصمیم گیری باید بر مبنای شرایط هر بیمار صورت گیرد.
ضرورت تجویز توسط پزشک آشنا با دارو استقامتی با تاکید باردیگر بر ضرورت نظارت پزشکی اظهار داشت: هر فردی که قصد استفاده از این دارو ها را دارد باید حتما تحت نظر پزشکی باشد که این دارو ها را بشناسد؛ یعنی با اثرات دارو، عوارض، نحوه مصرف، تداخلات دارویی و روش پیگیری بیمار آشنا باشد.
وی اضافه کرد: این دارو ها نباید در باشگاه ها، مراکز زیبایی یا محیط هایی که خارج از چارچوب علمی هستند مصرف شوند. حتی پزشکان هم نباید در مراکز زیبایی مبادرت به تجویز یا تزریق این دارو ها کنند.
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) اضافه کرد: مسیر درمان باید از راه پزشک، نسخه و داروخانه صورت گیرد و داروخانه هم نباید جایگزین پزشک شود.
وی اشاره کرد: همان گونه که پزشک نباید در مطب خود دارو بفروشد، داروخانه هم نباید بدون داشتن اطلاعات پزشکی بیمار و بدون نسخه وارد فرایند تجویز شود؛ چونکه شرح حال بیمار، بیماریهای زمینه ای و دارو های مصرفی او اهمیت بسیار زیادی دارد.
خطر مصرف دوز های بالا و بی توجهی به سفارش های پزشکی استقامتی در جواب پرسشی در رابطه با افرادی که ممکنست از ابتدا با دوز های بالا مبادرت به مصرف این دارو ها کنند، اظهار داشت: این کار اشتباه است و ما سفارش نمی نماییم.
وی ادامه داد: اگر فردی بدون آموزش کافی دارو را با دوز بالا مصرف کند و گرفتار عوارضی مانند تهوع شدید، کاهش دریافت مایعات و کم آبی بدن شود، ممکنست مشکلات جدی تری مانند صدمه کلیوی برای او ایجاد شود.
این متخصص غدد تاکید کرد: به این علت است که بیمار باید بداند چه مقدار آب مصرف کند، چه علائمی را جدی بگیرد و چه زمانی نیازمند مراجعه به پزشک است.
وی در رابطه با برخی شایعات مانند احتمال مرگ یا تشنج ناشی از مصرف این دارو ها اظهار داشت: نباید به صورت غیرعلمی مردم را ترساند، اما نباید هم این تصور ایجاد شود که دارو هیچ عارضه ای ندارد. هر دارویی در صورت مصرف نادرست می تواند مشکل ساز شود و باید طبق اصول علمی استفاده گردد.
بررسی عوارض نادر؛ از التهاب پانکراس تا ضرورت مراجعه به پزشک استقامتی در رابطه با احتمال بروز التهاب پانکراس (پانکراتیت) در مصرف کنندگان این دارو ها اظهار داشت: این عارضه ممکنست در تعدادی افراد رخ دهد، اما شایع نیست. در عین حال، اگر فردی گرفتار علائمی مانند درد شدید شکم شود، باید حتما به پزشک رجوع کند تا بررسیهای لازم صورت گیرد.
وی ادامه داد: در افرادی که سابقه التهاب پانکراس دارند، پزشک باید قبل از تجویز دارو، شرایط بیمار را بررسی کند و در صورت نیاز آزمایش ها، بررسی آنزیم های مرتبط، تصویربرداری و معاینه صورت گیرد.
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) تاکید کرد: این که گفته شود این دارو ها هیچ عارضه ای ندارند، درست نیست؛ همان گونه که نباید با بیان عوارض احتمالی، مردم را بی خود از درمان علمی ترساند. استفاده درست از هر دارویی نیازمند رعایت استاندارد های پزشکی است.
چه پزشکانی باید این دارو ها را تجویز کنند؟ استقامتی با اشاره به اهمیت شناخت کامل دارو قبل از تجویز اظهار داشت: هر پزشکی که می خواهد این دارو ها را تجویز کند باید دارو را بشناسد، مطالعات مربوط به آنرا دیده باشد، اثرات و عوارض آنرا بداند و نحوه پیگیری بیمار را بلد باشد.
وی ادامه داد: این دارو ها در عرصه درمان چاقی، دیابت و برخی بیماریهای در رابطه با متابولیسم کاربرد دارند و پزشکانی که در این عرصه ها فعالیت می نمایند باید با اصول مصرف آن آشنا باشند.
استقامتی اضافه کرد: بعنوان مثال در تعدادی بیماران دیابتی یا افرادی که مشکلاتی مانند کبد چرب دارند، ممکنست پزشکان متخصص مربوطه با عنایت به شرایط بیمار از این دارو ها استفاده کنند؛ اما شرط اصلی، شناخت دارو و بررسی دقیق وضعیت بیمار است.
فضای مجازی؛ محل مناسبی برای تصمیم گیری در رابطه با درمان نیست رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) با انتقاد از اظهارنظر های غیرتخصصی در رابطه با دارو های کاهش وزن در فضای مجازی اظهار داشت: متاسفانه فضای مجازی در این عرصه بسیار آشفته است، چونکه هر فردی که تصور می کند بخشی از مبحث را می داند، ممکنست در رابطه با کل مبحث اظهار نظر کند.
وی ادامه داد: گاهی افراد به یک کتاب یا یک مقاله استناد می کنند، اما برداشت آنها کامل نیست و این موضوع می تواند سبب ایجاد نگرانی، ترس یا حتی تصمیم های اشتباه درمانی در بیماران شود.
استقامتی تاکید کرد: مباحث تخصصی مربوط به دارو و درمان باید در محیط های علمی مطرح شود، نه این که در فضای عمومی و بدون بررسی شرایط فردی بیمار، در رابطه با مصرف یا عدم مصرف یک دارو تصمیم گیری شود.
ضرورت نظارت وزارت بهداشت بر تجویز، عرضه و تبلیغات این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با تکیه بر ضرورت مدیریت مصرف این دارو ها اظهار داشت: وزارت بهداشت باید بر تجویز نابجا، تزریق دارو در مراکز غیرعلمی، تبلیغات نادرست و فروش دارو بدون نسخه نظارت جدی داشته باشد.
وی ادامه داد: هم تجویز بی رویه و هم ایجاد ترس غیرعلمی نسبت به این دارو ها می تواند به بیماران صدمه بزند. هدف باید این باشد که دارو فقط برای افرادی که واقعا نیاز دارند و با رعایت استاندارد های علمی استفاده گردد.
دکتر استقامتی اشاره کرد: کسی نمی تواند فقط بر مبنای این که اطلاعاتی در رابطه با یک دارو دارد، خویش را مجاز به تجویز یا تزریق آن بداند. درمان باید بر مبنای اصول پزشکی، شواهد علمی و تحت نظر فرد متخصص صورت گیرد.
جمع بندی؛ آمپول لاغری جایگزین سبک زندگی سالم نیست رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) در انتها تصریح کرد: دارو های کاهش وزن ابزار درمان چاقی هستند، نه راهی برای رسیدن سریع متناسب اندام بدون تغییر سبک زندگی.
وی اظهار داشت: بیمارانی که شرایط استفاده از این دارو ها را دارند، می توانند با نظر پزشک از مزایای آن بهره مند شوند، اما مصرف خودسرانه، شروع با دوز های بالا، بی توجهی به تغذیه و ورزش یا دریافت دارو از مسیر های غیرعلمی می تواند خطرآفرین باشد.
استقامتی تاکید کرد: مسیر درست درمان چاقی، تلفیقی از ارزیابی پزشکی، مصرف صحیح دارو، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و پیگیری مستمر بیمار است. به طور خلاصه این دارو ها برای درمان بیماری چاقی طراحی شده اند، نه برای تغییرات ظاهری کوتاه مدت.
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) افزود: در سالیان اخیر تعریف چاقی هم در حال تغییر است و در تعدادی افراد که در محدوده بین اضافه وزن و چاقی قرار دارند، معیار های دیگری مانند نسبت دور کمر به قد مورد توجه قرار گرفته است؛ بشکلی که اگر این نسبت بیشتر از نیم باشد، فرد ممکنست نیازمند بررسی دقیق تر و مداخلات درمانی باشد.
چاقی یک بیماری مزمن و چندعاملی است استقامتی با تکیه بر اینکه نباید چاقی را فقط یک مسئله ظاهری دانست، گفت: چاقی یک بیماری پیچیده، مزمن و چندعاملی است که می تواند زمینه ساز بسیاری از بیماری ها شود.
وی اضافه کرد: افراد گرفتار چاقی با گذشت زمان ممکنست با بیماری هایی مانند دیابت، فشار خون بالا، کبد چرب، مشکلات کلیوی، بیماری های قلبی، مشکلات مفصلی، اختلالات تنفسی و حتی انواع مختلف سرطان ها مواجه شوند.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران اشاره کرد: بدین علت درمان چاقی مانند درمان سایر بیماری های مزمن باید مبنی بر اصول علمی صورت گیرد و دارو های کاهش وزن هم در همین چارچوب برای کاهش عوارض ناشی از چاقی مورد استفاده قرار می گیرند.
نحوه اثر دارو های کاهش وزن وی در ارتباط با عملکرد این دارو ها توضیح داد: این دارو ها از یک طرف بر مرکز اشتها در مغز اثر می گذارند و سبب کاهش اشتهای فرد می شوند و از طرف دیگر بر دستگاه گوارش تاثیر دارند و با کند کردن حرکات دستگاه گوارش، احساس سیری ایجاد می کنند.
استقامتی افزود: وقتی این اتفاق رخ می دهد، فرد تمایل کمتری به غذا خوردن پیدا می کند و این مورد سبب کاهش دریافت کالری و کاهش وزن می شود.
وی اضافه کرد: به جهت همین اثر بر دستگاه گوارش، مهم ترین عوارضی که ممکنست دیده شود، عوارض گوارشی است؛ همچون تهوع، اسهال و در تعدادی افراد به ندرت یبوست.
ضرورت مصرف تدریجی و شروع درمان با کمترین دوز رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) با تاکید بر اینکه نحوه شروع درمان اهمیت زیادی دارد، گفت: این دارو ها نباید با دوز بالا شروع شوند.
وی گفت: در دارو هایی که طیف دوزی دارند، درمان از پایین ترین دوز شروع می شود؛ به عنوان مثال دوز ۲.۵ میلی گرم به عنوان دوز اولیه استفاده می شود و سپس مبنی بر تحمل بیمار، پاسخ درمانی و شرایط فرد، افزایش دوز به انجام می رسد.
استقامتی افزود: بیمار نباید عجله داشته باشد که سریع تر وزن کم کند. حتی پزشکان هم نباید در مراکز زیبایی دست به تجویز یا تزریق این دارو ها کنند.
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) افزود: مسیر درمان باید از طریق پزشک، نسخه و داروخانه صورت گیرد و داروخانه هم نباید جایگزین پزشک شود.
وی اشاره کرد: همان گونه که پزشک نباید در مطب خود دارو بفروشد، داروخانه هم نباید بدون داشتن اطلاعات پزشکی بیمار و بدون نسخه وارد پروسه تجویز شود؛ چراکه شرح حال بیمار، بیماری های زمینه ای و دارو های مصرفی او اهمیت خیلی زیادی دارد.
خطر مصرف دوز های بالا و بی توجهی به سفارش های پزشکی استقامتی در جواب پرسشی در ارتباط با اشخاصی که ممکنست از ابتدا با دوز های بالا دست به مصرف این دارو ها کنند، گفت: این کار اشتباه است و ما سفارش نمی نماییم.
وی اضافه کرد: اگر فردی بدون آموزش کافی دارو را با دوز بالا مصرف کند و گرفتار عوارضی مانند تهوع شدید، کاهش دریافت مایعات و کم آبی بدن شود، ممکنست مشکلات جدی تری مانند آسیب کلیوی برای او ایجاد شود.
این متخصص غدد اشاره کرد: بدین علت است که بیمار باید بداند چه مقدار آب مصرف کند، چه علائمی را جدی بگیرد و چه زمانی نیازمند مراجعه به پزشک است.
وی در ارتباط با برخی شایعات مانند احتمال مرگ یا تشنج ناشی از مصرف این دارو ها گفت: نباید به شکل غیرعلمی مردم را ترساند، اما نباید هم این تصور ایجاد شود که دارو هیچ عارضه ای ندارد. استفاده درست از هر دارویی نیازمند رعایت استاندارد های پزشکی است.
چه پزشکانی باید این دارو ها را تجویز کنند؟ استقامتی با اشاره به اهمیت شناخت کامل دارو پیش از تجویز گفت: هر پزشکی که می خواهد این دارو ها را تجویز کند باید دارو را بشناسد، مطالعات مربوط به آن را دیده باشد، اثرات و عوارض آن را بداند و نحوه پیگیری بیمار را بلد باشد.
وی اضافه کرد: این دارو ها در زمینه درمان چاقی، دیابت و برخی بیماری های در ارتباط با متابولیسم کاربرد دارند و پزشکانی که در این حوزه ها فعالیت می کنند باید با اصول مصرف آن آشنا باشند.
استقامتی افزود: به عنوان مثال در تعدادی بیماران دیابتی یا اشخاصی که مشکلاتی مانند کبد چرب دارند، ممکنست پزشکان متخصص مربوطه با توجه به شرایط بیمار از این دارو ها استفاده کنند؛ اما شرط اصلی، شناخت دارو و بررسی دقیق وضعیت بیمار است.
فضای مجازی؛ محل مناسبی برای تصمیم گیری در ارتباط با درمان نیست رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی (ره) با انتقاد از اظهارنظر های غیرتخصصی در ارتباط با دارو های کاهش وزن در فضای مجازی گفت: متاسفانه فضای مجازی در این حوزه خیلی آشفته است، چراکه هر فردی که تصور می کند بخشی از مبحث را می داند، ممکنست در ارتباط با کل مبحث اظهار نظر کند.
وی اضافه کرد: گاهی افراد به یک کتاب یا یک مقاله استناد می کنند، اما برداشت آنها کامل نیست و این مورد می تواند سبب ایجاد نگرانی، ترس یا حتی تصمیم های اشتباه درمانی در بیماران شود.
استقامتی اشاره کرد: مباحث تخصصی مربوط به دارو و درمان باید در محیط های علمی مطرح شود، نه اینکه در فضای عمومی و بدون بررسی شرایط فردی بیمار، در ارتباط با مصرف یا عدم مصرف یک دارو تصمیم گیری شود.
ضرورت نظارت وزارت بهداشت بر تجویز، عرضه و تبلیغات این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با تاکید بر ضرورت مدیریت مصرف این دارو ها گفت: وزارت بهداشت باید بر تجویز نابجا، تزریق دارو در مراکز غیرعلمی، تبلیغات ناصحیح و فروش دارو بدون نسخه نظارت جدی داشته باشد.
وی اضافه کرد: هم تجویز بی رویه و هم ایجاد ترس غیرعلمی نسبت به این دارو ها می تواند به بیماران آسیب بزند.

منبع: بیمارستان دی

1405/05/14

11:39:31

0.0 / 5

تگهای خبر: آزمایش , آموزش , ابزار , استاندارد

با این مطلب بیمارستان دی موافقید؟

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب بیمارستان دی

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۹ بعلاوه ۱