ده سال عقبگرد در رشته مغز و اعصاب با این تعداد متخصص، نیاز مردم پاسخ داده نمی شود!

ده سال عقبگرد در رشته مغز و اعصاب با این تعداد متخصص، نیاز مردم پاسخ داده نمی شود! به گزارش بیمارستان دی، بررسی روند ده ساله ظرفیت پذیرش رشته مغز و اعصاب در دانشگاه های بزرگ کشور نشان میدهد ظرفیت این رشته، با وجود افزایش نیاز های درمانی، توسعه زیرساخت های سلامت و حرکت شتابان کشور بسمت سالمندی، تغییرات قابل توجهی نداشته است.


بحران سالمندی دیگر مسئله ای در ارتباط با آینده دور نیست. تغییر ساختار جمعیتی کشور در سالیان پیش رو، احتیاج به خدمات تخصصی در رابطه با بیماری های عصبی، سکته مغزی، اختلالات شناختی، بیماری های تحلیل برنده عصبی و سایر اختلالات سیستم عصبی را افزایش خواهد داد. در چنین شرایطی، برنامه ریزی برای تربیت متخصص مغز و اعصاب نمی تواند فقط برمبنای نیاز فعلی بیمارستان ها انجام شود؛ بلکه باید نیاز چند سال آینده هم در تعیین ظرفیتهای آموزشی لحاظ شود.
قانون برنامه هفتم اجرا می شود؛ اما آیا برای رشته های مورد نیاز؟
مجلس شورای اسلامی در بند «پ» ماده ۶۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت، وزارت بهداشت را مکلف کرده است ظرفیت پذیرش رشته های تخصصی پزشکی را تا پایان برنامه، سالانه افزایش دهد. این حکم با اهدافی همچون جبران کمبود پزشک متخصص، تأمین نیروی انسانی مورد نیاز مناطق محروم، افزایش دسترسی مردم به خدمات تخصصی و کاهش فشار ناشی از کمبود نیروی انسانی در نظام سلامت وضع شده است. اما افزایش ظرفیت زمانی معنا پیدا می کند که در رشته های مورد نیاز کشور اتفاق بیفتد.
بررسی روند اجرای این سیاست نشان میدهد بخش قابل توجهی از ظرفیتهای افزایش پیدا کرده به رشته هایی اختصاص پیدا کرده که با مشکل عدم استقبال پزشکان عمومی مواجهند. این وضعیت، یک سؤال را پیش روی سیاست گذار قرار می دهد: آیا سیاست افزایش ظرفیت باید فقط بر افزایش عددی صندلی های تخصصی متمرکز باشد یا باید ابتدا نیاز واقعی کشور مشخص و سپس ظرفیت ها متناسب با آن توزیع شود؟
مغز و اعصاب؛ تخصصی که سالمندی، احتیاج به آنرا بیشتر می کند
مغز و اعصاب همچون رشته هایی است که احتیاج به آن با بالا رفتن سن جمعیت و تغییر الگوی بیماریها اهمیت بیشتری پیدا می کند. در چنین شرایطی، کمبود متخصص مغز و اعصاب می تواند مستقیماً بر زمان دسترسی بیماران به خدمات تخصصی و کیفیت درمان اثر بگذارد.
مسئله فقط تعداد متخصصان موجود نیست؛ مسئله، فاصله میان تعداد متخصصان امروز و نیاز کشور در سالهای آینده است.
اگر سیاستگذاری آموزشی امروز برمبنای نیاز های گذشته صورت گیرد، امکان دارد آینده سالمند کشور را با بحران مواجه کند. تربیت یک متخصص، فرایندی چند ساله است و تصمیمی که امروز درباره ی ظرفیت پذیرش گرفته می شود، اثر خودرا سال ها بعد در شبکه درمان نشان خواهد داد.
از طرفی، در برنامه ریزی ظرفیت این رشته باید به تربیت پزشکان زن هم توجه ویژه شود. افزایش حضور پزشکان زن در رشته مغز و اعصاب می تواند قسمتی از نیاز نیروی انسانی کشور را پاسخ دهد و در کنار آن، دسترسی به خدمات درمانی را هم بهبود بخشد.
ده سال تغییر محدود؛ در مقابل نیاز های رو به رشد
بررسی روند ده ساله ظرفیت پذیرش رشته مغز و اعصاب در دانشگاه های بزرگ کشور، از تغییرات محدود ظرفیت تخصصی جراحی مغز و اعصاب حکایت دارد.
این در صورتی است که در طول این سال ها زیرساخت های آموزشی و درمانی کشور توسعه یافته و همزمان، نیاز های نظام سلامت هم تغییر کرده است.
اگر طی یک دهه، ظرفیت پذیرش در دانشگاه های بزرگ تغییر محدودی داشته است و همزمان احتیاج به خدمات تخصصی افزایش پیدا کرده، فاصله میان عرضه نیروی متخصص و تقاضای آینده می تواند به یک مسئله جدی تبدیل گردد.
۳۷۹ ساعت کار در ماه؛ هزینه کمبود متخصص را چه کسی می دهد؟
یکی از ابعاد مغفول سیاست ظرفیت گذاری، تاثیر مستقیم کمبود نیروی انسانی بر شرایط دستیاران پزشکی است. برمبنای داده های مورد بررسی، رزیدنت رشته مغز و اعصاب به طور متوسط حدود ۳۷۹ ساعت در ماه فعالیت می کند؛
این حجم از کار، فقط یک عدد در جدول نیست. پشت این رقم، فشار کاری بالا و کاهش کیفیت آموزشی قرار دارد. تداوم چنین شرایطی می تواند سلامت جسمی و روانی دستیاران را هم تحت تاثیر قرار دهد.
افزایش هدفمند ظرفیت در رشته های مورد نیاز می تواند یکی از ابزار های کاهش فشار کاری در سالهای آینده باشد.
۲۵ میلیون تومان در مقابل ۳۷۹ ساعت کار
با عنایت به رقم حدود ۲۵ میلیون تومان برای دریافتی اعلام شده دستیاران مجرد در سال ۱۴۰۵، نسبت میان میزان دریافتی و حجم مسئولیت، فشار کاری و ساعات حضور آنان در بیمارستان بازهم نیازمند بررسی جدی است.
رزیدنت در دوره تخصصی همزمان دانشجو و نیروی فعال نظام درمان است؛ ازاین رو سیاست گذار نمی تواند فقط به افزایش ظرفیت پذیرش فکر کند و مسئله معیشت، رفاه، ساعات کار و کیفیت آموزش این نیرو ها را نادیده بگیرد.
وقتی مراکز استان هم ظرفیت مغز و اعصاب ندارند.
بررسی وضعیت دانشگاه های علوم پزشکی مادر در مراکز استان ها نشان میدهد دانشگاه های اراک، البرز، ایلام، بندرعباس، بوشهر، زاهدان، کردستان، گلستان، لرستان، یاسوج و یزد فاقد ظرفیت پذیرش رشته مغز و اعصاب هستند. استمرار نبود این رشته در بعضی از مراکز استانها، ضرورت بازبینی در نقشه آموزش تخصصی کشور را مطرح می کند.
اگر هدف قانون افزایش ظرفیت، تأمین نیروی انسانی برای مناطق مورد نیاز است، باید پرسید در این جهت چه اقدامی صورت گرفته است؟
تربیت متخصص در مراکز استان ها می تواند در طولانی مدت به ماندگاری نیروی انسانی در همان مناطق هم کمک نماید و وابستگی آنها به جذب متخصص از سایر استان ها را کم کند.
دفترچه جدید؛ آزمون واقعی اجرای قانون
حالا و در آستانه انتشار دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری تخصصی، ظرفیت رشته مغز و اعصاب بار دیگر در معرض یک تصمیم مهم قرار گرفته است.
قانون برنامه هفتم، افزایش ظرفیت تخصصی را هدف گذاری کرده است؛ اما اجرای واقعی قانون زمانی معنا پیدا می کند که افزایش ظرفیت به سوی رشته هایی هدایت شود که نظام سلامت واقعا به آنها نیاز دارد. اگر مقرر است ظرفیت پزشکی افزایش یابد، مغز و اعصاب نمی تواند در حاشیه این سیاست قرار بگیرد.
دفترچه سال جاری می تواند نشان دهد سیاست گذار تا چه اندازه از یک افزایش ظرفیت فقط عددی عبور کرده و به سوی ظرفیت سازی هدفمند برای نیاز های واقعی آینده نظام سلامت حرکت کرده است.
بطور خلاصه، تغییر ساختار جمعیتی کشور در سالیان پیش رو، نیاز به خدمات تخصصی در ارتباط با بیماری های عصبی، سکته مغزی، اختلالات شناختی، بیماری های تحلیل برنده عصبی و سایر اختلالات سیستم عصبی را افزایش خواهد داد. اما افزایش ظرفیت زمانی معنا پیدا می کند که در رشته های مورد نیاز کشور اتفاق بیفتد.
بررسی روند اجرای این سیاست نشان میدهد بخش قابل توجهی از ظرفیت های بالا رفته به رشته هایی اختصاص پیدا کرده که با مشکل عدم استقبال پزشکان عمومی مواجهند. استمرار نبود این رشته در تعدادی از مراکز استانها، ضرورت بازنگری در نقشه آموزش تخصصی کشور را مطرح می کند.
اگر هدف قانون افزایش ظرفیت، تامین نیروی انسانی برای مناطق مورد نیاز است، باید پرسید در این راستا چه اقدامی صورت گرفته است؟
تربیت متخصص در مراکز استان ها می تواند در طولانی مدت به ماندگاری نیروی انسانی در همان مناطق هم کمک کند و وابستگی آنها به جذب متخصص از سایر استان ها را بکاهد.
دفترچه جدید؛ آزمون واقعی اجرای قانون
حالا و در آستانه انتشار دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری تخصصی، ظرفیت رشته مغز و اعصاب بار دیگر در معرض یک تصمیم مهم قرار گرفته است.
قانون برنامه هفتم، افزایش ظرفیت تخصصی را هدف گذاری کرده است؛ اما اجرای واقعی قانون زمانی معنا پیدا می کند که افزایش ظرفیت به طرف رشته هایی هدایت شود که نظام سلامت واقعاً به آنها نیاز دارد.

منبع:

1405/06/12
11:10:31
0.0 / 5
3
تگهای خبر: آموزش , ابزار , بهداشت , بیماران
با این مطلب بیمارستان دی موافقید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب بیمارستان دی
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۱ بعلاوه ۵
بیمارستان دی
پربیننده ترین ها

پربحث ترین ها

جدیدترین ها

deyhospital.ir - تمامی حقوق سایت بیمارستان دی محفوظ و متعلق به مالک دامنه است

بیمارستان دی

بهداشت و درمان

بیمارستان دی، با ارائه خدمات درمانی باکیفیت و استفاده از پزشکان مجرب، همراه شما در راه سلامتی. سلامتی شما، اولویت ما