به گزارش بیمارستان دی به نقل از وبدا، هاجر اشرافی، متخصص فارماسیوتیکس، با اشاره به اینکه کلاژن مهم ترین پروتئین ساختاری بدن انسان است و بخش عمده ای از پوست، استخوان ها، غضروف ها، تاندون ها و رباط ها را تشکیل می دهد، اظهار داشت: تولید طبیعی کلاژن از حدود دهه سوم زندگی کم کم کاسته می شود و عواملی مانند بالا رفتن سن، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید، مصرف دخانیات، تغذیه نامناسب و استرس مزمن این روند را تسریع میکنند.
وی اضافه کرد: مکمل های کلاژن به طور معمول حاوی کلاژن هیدرولیزشده(پپتیدهای کلاژن) هستند. در این فرایند، مولکول های بزرگ کلاژن به قطعات کوچک تر (معمولاً ۲-۵ کیلودالتون) تبدیل می شوند تا جذب آنها در دستگاه گوارش آسان تر شود. بعد از جذب، این پپتیدها یا به اسیدهای آمینه تجزیه می شوند یا به عنوان سیگنال دهنده در سنتز پروتئین های بدن (از جمله کلاژن جدید) نقش ایفا می کنند.
اشرافی اظهار داشت: بررسی مطالعات علمی نشان داده است که مصرف منظم کلاژن هیدرولیزشده در تعدادی افراد می تواند به بهبود رطوبت پوست، افزایش الاستیسیته و کاهش نسبی عمق چین وچروک های ظریف کمک نماید. با این وجود، این اثرات به طور معمول تدریجی، محدود و متغیر هستند و در مطالعات باکیفیت بالاتر و بدون حمایت مستقیم صنعت، گاهی ضعیف تر گزارش شده اند. مصرف کلاژن نمی تواند جایگزین مراقبت های پایه پوستی یا درمان های پزشکی شود.
وی، یکی از باورهای نادرست رایج در اینباره را این مساله مطرح کرد که مصرف کلاژن به تنهایی می تواند از پیری پوست پیشگیری کند دانست و اضافه کرد: در صورتیکه عوامل گوناگونی در سلامت پوست نقش دارند. استفاده روزانه از ضدآفتاب، دریافت کافی پروتئین از رژیم غذایی، مصرف میوه و سبزیجات، خواب کافی و پرهیز از سیگار تاثیر بمراتب بیشتری بر حفظ سلامت و جوانی پوست دارند.
اشرافی اظهار داشت: در مورد ریزش مو هم شواهد علمی برای سفارش کلاژن به عنوان درمان اصلی یا مؤثر کافی نیست. هرچند برخی مطالعات کوچک بهبود کیفیت یا ضخامت مو را گزارش کرده اند، اما ریزش مو دلایل متنوعی (کمبودهای تغذیه ای، اختلالات هورمونی، ژنتیک، استرس و بیماری ها) دارد و تشخیص و درمان علت اصلی بسیار مهم تر از مصرف خودسرانه مکمل است.
وی اضافه کرد: در حوزه سلامت مفاصل، بعضی مطالعات و متاآنالیزها از کاهش درد و بهبود عملکرد مفاصل در موارد استئوآرتریت خفیف تا متوسط (به ویژه زانو) حمایت کرده اند، اما کلاژن جایگزین درمان های استاندارد پزشکی، فیزیوتراپی یا داروهای تجویزی پزشک نیست.
اشرافی به نکات مهمی در مصرف کلاژن پرداخت و اضافه کرد: بهتر است فقط از محصولات معتبر، دارای مجوز وزارت بهداشت و با برچسب مشخص (منبع کلاژن، دوز و تاریخ انقضا) استفاده کنید. افراد دارای حساسیت به پروتئین های دریایی (ماهی، میگو) یا منابع حیوانی (گاو، مرغ) باید ترکیبات محصول را با دقت بخوانند یا از انواع گیاهی/آلترناتیو استفاده نمایند.
وی اضافه کرد: مصرف خودسرانه و طولانی مدت بدون مشورت با پزشک یا داروساز سفارش نمی گردد، بخصوص در افراد دچار بیماریهای خاص یا مصرف کنندگان داروهای دیگر.
اشرافی در آخر تصریح کرد: کلاژن را می توان یکی از مکمل های نسبتاً ایمن و پرکاربرد در عرصه سلامت پوست دانست که در تعدادی افراد بخصوص بالای ۳۰ سال با پوست خشک ممکنست فواید نسبی داشته باشد. اما نباید آنرا به عنوان «معجزه جوانی» یا درمان قطعی مشکلات پوستی، مویی یا مفصلی درنظر گرفت. تصمیم گیری آگاهانه، مشورت با متخصص و رعایت اصول سبک زندگی سالم، همچنان مؤثرترین راه برای حفظ سلامت پوست و بدن هستند.
به اجمال، با وجود این، این اثرات بطور معمول تدریجی، محدود و متغیر هستند و در مطالعات با کیفیت بالاتر و بدون حمایت مستقیم صنعت، گاهی ضعیف تر گزارش شده اند. استفاده روزانه از ضدآفتاب، دریافت کافی پروتئین از رژیم غذایی، مصرف میوه و سبزیجات، خواب کافی و پرهیز از سیگار تاثیر بمراتب بیشتری بر حفظ سلامت و جوانی پوست دارند. اشرافی گفت: در مورد ریزش مو هم شواهد علمی برای سفارش کلاژن به عنوان درمان اصلی یا مؤثر کافی نیست. افراد دارای حساسیت به پروتئین های دریایی (ماهی، میگو) یا منابع حیوانی (گاو، مرغ) باید ترکیبات محصول را با دقت بخوانند یا از انواع گیاهی/آلترناتیو استفاده نمایند. وی افزود: مصرف خودسرانه و طولانی مدت بدون مشورت با پزشک یا داروساز سفارش نمی گردد، به خصوص در افراد گرفتار بیماریهای خاص یا مصرف کنندگان داروهای دیگر. اشرافی در آخر اشاره کرد: کلاژن را می توان یکی از مکمل های نسبتاً ایمن و پرکاربرد در حوزه سلامت پوست دانست که در تعدادی افراد به خصوص بالای ۳۰ سال با پوست خشک ممکنست فواید نسبی داشته باشد.